{"id":1912,"date":"2023-01-30T12:44:52","date_gmt":"2023-01-30T15:44:52","guid":{"rendered":"http:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/?p=1912"},"modified":"2023-03-16T16:11:56","modified_gmt":"2023-03-16T19:11:56","slug":"manoel-bomfim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/manoel-bomfim\/","title":{"rendered":"Manoel Bomfim"},"content":{"rendered":"<div class=\"vce-row-container\" data-vce-boxed-width=\"true\"><div class=\"vce-row vce-row--col-gap-30 vce-row-equal-height vce-row-content--top\" id=\"el-7242f1ed\" data-vce-do-apply=\"all el-7242f1ed\"><div class=\"vce-row-content\" data-vce-element-content=\"true\"><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-last vce-col--lg-last vce-col--xl-last vce-col--md-first vce-col--lg-first vce-col--xl-first\" id=\"el-33784f15\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-33784f15\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-33784f15\"><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-2241ba4e\" data-vce-do-apply=\"all el-2241ba4e\"><p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 16pt;\"><strong>O filho Revolucion\u00e1rio de Aracaju<\/strong><\/span><\/p><\/div><\/div><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-e8231381\" data-vce-do-apply=\"all el-e8231381\"><p><span style=\"font-size: 14pt;\">Em 8 de agosto de 1868, nasceu em Aracaju o sexto filho do pe\u00e3o Paulino Jos\u00e9 e da fazendeira Maria Joaquina, Manoel Jos\u00e9 do Bomfim - futuro m\u00e9dico, professor, pedagogo e patrono da Biblioteca do Instituto Hist\u00f3rico e Geogr\u00e1fico de Sergipe.&nbsp;<\/span><\/p><p>&nbsp;<\/p><\/div><\/div><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-7540f2d3\" data-vce-do-apply=\"all el-7540f2d3\"><p><span style=\"font-weight: 400; font-size: 14pt;\">Conhecido por muitos hoje como Rebelde Intelectual, em 1886 Manoel Bomfim foi a Bahia estudar Medicina. Foi na Faculdade de Medicina da Bahia que o jovem conheceu Alcindo Guanabara, que lhe incentivou a transferir seu curso para o Rio de Janeiro. Seguindo o conselho do amigo, em 1888 mudou-se para o Rio, onde concluiu gradua\u00e7\u00e3o e logo iniciou atua\u00e7\u00e3o na Secretaria de Pol\u00edcia e tenente-cirurgi\u00e3o da Brigada Policial.<\/span><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-row-container\" data-vce-boxed-width=\"true\"><div class=\"vce-row vce-row--col-gap-30 vce-row-equal-height vce-row-content--top\" id=\"el-e34f2a39\" data-vce-do-apply=\"all el-e34f2a39\"><div class=\"vce-row-content\" data-vce-element-content=\"true\"><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-last vce-col--lg-last vce-col--xl-last vce-col--md-first vce-col--lg-first vce-col--xl-first\" id=\"el-51a58b91\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-51a58b91\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-51a58b91\"><div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-row-container\" data-vce-boxed-width=\"true\"><div class=\"vce-row vce-row--col-gap-30 vce-row-equal-height vce-row-content--top\" id=\"el-44dc0223\" data-vce-do-apply=\"all el-44dc0223\"><div class=\"vce-row-content\" data-vce-element-content=\"true\"><div class=\"vce-col vce-col--md-50p vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-first vce-col--lg-first vce-col--xl-first\" id=\"el-7cf65e92\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-7cf65e92\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-7cf65e92\"><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-e4783016\" data-vce-do-apply=\"all el-e4783016\"><p style=\"line-height: inherit;\"><span style=\"font-weight: 400; font-size: 14pt;\">Com o tempo, a vida do jovem m\u00e9dico tomou outros rumos- da medicina passou para educa\u00e7\u00e3o. Em 1895, aos 27 anos, Bomfim foi convidado pelo Prefeito do Distrito Federal, Werneck de Almeida, para o importante cargo de subdiretor do Pedagogium, institui\u00e7\u00e3o respons\u00e1vel pela coordena\u00e7\u00e3o da Educa\u00e7\u00e3o Nacional. A nomea\u00e7\u00e3o (1886), marca um pontap\u00e9 na sua vida pol\u00edtica que a partir desse momento toma caminhos revolucion\u00e1rios dentro do meio intelectual brasileiro, rompendo com o pensamento sociol\u00f3gico elitista da \u00e9poca.<\/span><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-col vce-col--md-50p vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-last vce-col--lg-last vce-col--xl-last\" id=\"el-e8ba51c9\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-e8ba51c9\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-e8ba51c9\"><div class=\"vce-single-image-container vce-single-image--align-left\"><div class=\"vce vce-single-image-wrapper\" id=\"el-cc95e9ca\" data-vce-do-apply=\"all el-cc95e9ca\"><figure><div class=\"vce-single-image-figure-inner\" style=\"width: 561px;\"><a href=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/font-uerj.png\" data-lightbox=\"lightbox-cc95e9ca\" class=\"vce-single-image-inner vce-single-image--absolute\" style=\"width: 100%; padding-bottom: 71.6578%;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"vce-single-image\"  width=\"561\" height=\"402\" srcset=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/font-uerj-320x229.png 320w, https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/font-uerj-480x344.png 480w, https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/font-uerj-561x402.png 561w\" src=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/font-uerj-561x402.png\" data-img-src=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/font-uerj.png\" data-attachment-id=\"1915\"  alt=\"\" title=\"font uerj\" \/><\/a><\/div><figcaption hidden=\"\"><\/figcaption><\/figure><\/div><\/div><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-a8e17556\" data-vce-do-apply=\"all el-a8e17556\"><p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Pedagogium; Fonte: UERJ<\/span><\/p><p>&nbsp;<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-row-container\" data-vce-boxed-width=\"true\"><div class=\"vce-row vce-row--col-gap-30 vce-row-equal-height vce-row-content--top\" id=\"el-fa7e8ef1\" data-vce-do-apply=\"all el-fa7e8ef1\"><div class=\"vce-row-content\" data-vce-element-content=\"true\"><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-last vce-col--lg-last vce-col--xl-last vce-col--md-first vce-col--lg-first vce-col--xl-first\" id=\"el-041c8a40\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-041c8a40\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-041c8a40\"><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-e2063a03\" data-vce-do-apply=\"all el-e2063a03\"><p style=\"line-height: inherit;\"><span style=\"font-weight: 400; font-size: 14pt;\">Manoel Bomfim, acreditava na educa\u00e7\u00e3o libert\u00e1ria como instrumento para a constru\u00e7\u00e3o da cidadania, e por isso criticava as pol\u00edticas p\u00fablicas de instru\u00e7\u00e3o popular de seu tempo. Uma das in\u00fameras \u201cfarpas\u201d lan\u00e7adas por ele, foi publicada em 1897, no jornal A Rep\u00fablica, do qual era secret\u00e1rio:<\/span><\/p><\/div><\/div><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-048ca915\" data-vce-do-apply=\"all el-048ca915\"><blockquote><p style=\"line-height: inherit;\"><span style=\"font-weight: 400; font-size: 14pt;\">\u201c [...] n\u00e3o conhe\u00e7o \u00e9 pa\u00eds onde o governo central se despreocupe t\u00e3o absolutamente da instru\u00e7\u00e3o prim\u00e1ria como entre n\u00f3s; n\u00e3o sabendo o que o povo aprende nem se h\u00e1 escolas, nem o que nelas se ensina; [...]\u201d \u00b9<\/span><\/p><\/blockquote><\/div><\/div><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-376b2be2\" data-vce-do-apply=\"all el-376b2be2\"><p><span style=\"font-weight: 400; font-size: 14pt;\">O filho de Maria Joaquina foi professor na Escola Normal e em 1902 foi \u00e0 Europa, para estudar psicologia com Alfred Binet (1857-1911) e George Dumas (1866-1946), e ao retornar fundou um dos primeiros laborat\u00f3rios de psicologia experimental do Brasil. Um ano ap\u00f3s sua volta, Manoel fez parte do Conselho Superior de Instru\u00e7\u00e3o P\u00fablica do Distrito Federal e deu mais um passo dos muitos que marcaram sua hist\u00f3ria na luta por uma educa\u00e7\u00e3o de qualidade para todos: participou da cria\u00e7\u00e3o da Universidade Popular de Ensino Livre (UPEL), universidade com o objetivo de a instruir do povo, sem as&nbsp; doutrina\u00e7\u00f5es da Igreja e do Estado. Num contexto de pauperiza\u00e7\u00e3o da educa\u00e7\u00e3o p\u00fablica e abandono dos trabalhadores, o anarquismo tomava conta das organiza\u00e7\u00f5es oper\u00e1rias do pa\u00eds, sendo assim apoiar o surgimento de uma Institui\u00e7\u00e3o do car\u00e1ter da UPEL era posicionar-se abertamente como a favor de uma educa\u00e7\u00e3o libert\u00e1ria e contra as for\u00e7as das elites que ainda rodeiam o Brasil.&nbsp;<\/span><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-row-container\" data-vce-boxed-width=\"true\"><div class=\"vce-row vce-row--col-gap-30 vce-row-equal-height vce-row-content--top\" id=\"el-23f4b38d\" data-vce-do-apply=\"all el-23f4b38d\"><div class=\"vce-row-content\" data-vce-element-content=\"true\"><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-first vce-col--lg-first vce-col--xl-first\" id=\"el-10cc11c2\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-10cc11c2\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-10cc11c2\"><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-ec521a3b\" data-vce-do-apply=\"all el-ec521a3b\"><p style=\"line-height: inherit;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Outro feito interessante e important\u00edssimo na trajet\u00f3ria do nosso patrono foi a participa\u00e7\u00e3o na cria\u00e7\u00e3o da revista <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">O Tico-Tico <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">(1905 - 1977<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">), <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">conhecido como o Jornal das Crian\u00e7as, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">O Tico-Tico <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">f<\/span><\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">oi a primeira a publicar hist\u00f3rias em quadrinhos no pa\u00eds<\/span>.<\/span><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-last vce-col--lg-last vce-col--xl-last\" id=\"el-c4391b74\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-c4391b74\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-c4391b74\"><div class=\"vce-simple-image-slider\" style=\"--backgroundPosition:center center; --pointerColor:#fff; --pointerColorHover:#fd9a00;\"><div class=\"vce-simple-image-slider-wrapper vce\" id=\"el-c65f9fdc\" data-vce-do-apply=\"all el-c65f9fdc\"><div class=\"vce-simple-image-slider-helper vce-simple-image-slider-aspect-ratio--3-4\"><div class=\"vce-simple-image-slider-list\" data-slick-autoplay=\"on\" data-slick-autoplay-delay=\"3000\" data-slick-effect=\"slideIn\" data-slick-dots=\"on\" data-slick-arrows=\"off\"><div class=\"slick-list\"><div class=\"slick-track\"><div class=\"vce-simple-image-slider-item vc-slick-item\"><a href=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ticotico-capa.png\" data-lightbox=\"lightbox-c65f9fdc\" style=\"background-image:url(https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ticotico-capa.png)\" class=\"vce-simple-image-slider-img vce-simple-image-slider-img--scale\"><img decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ticotico-capa.png\" style=\"opacity:0\" alt=\"\"><\/a><\/div><div class=\"vce-simple-image-slider-item vc-slick-item\"><a href=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ticotico.png\" data-lightbox=\"lightbox-c65f9fdc\" style=\"background-image:url(https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ticotico.png)\" class=\"vce-simple-image-slider-img vce-simple-image-slider-img--scale\"><img decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ticotico.png\" style=\"opacity:0\" alt=\"\"><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-simple-image-slider-dots\"><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-b5e74c92\" data-vce-do-apply=\"all el-b5e74c92\"><p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Revista O Tico-Tico N\u00ba 56, 1906<\/span><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-row-container\" data-vce-boxed-width=\"true\"><div class=\"vce-row vce-row--col-gap-30 vce-row-equal-height vce-row-content--top\" id=\"el-38053203\" data-vce-do-apply=\"all el-38053203\"><div class=\"vce-row-content\" data-vce-element-content=\"true\"><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-first vce-col--lg-first vce-col--xl-first\" id=\"el-ae872236\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-ae872236\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-ae872236\"><div class=\"vce-single-image-container vce-single-image--align-left\"><div class=\"vce vce-single-image-wrapper\" id=\"el-60615aca\" data-vce-do-apply=\"all el-60615aca\"><figure><div class=\"vce-single-image-figure-inner\" style=\"width: 287px;\"><a href=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/america-latina.png\" data-lightbox=\"lightbox-60615aca\" class=\"vce-single-image-inner vce-single-image--absolute\" style=\"width: 100%; padding-bottom: 140.767%;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"vce-single-image\"  width=\"287\" height=\"404\" srcset=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/america-latina-287x404.png 287w\" src=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/america-latina-287x404.png\" data-img-src=\"https:\/\/www.ihgse.org.br\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/america-latina.png\" data-attachment-id=\"1918\"  alt=\"\" title=\"america latina\" \/><\/a><\/div><figcaption hidden=\"\"><\/figcaption><\/figure><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-last vce-col--lg-last vce-col--xl-last\" id=\"el-3b3d18ff\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-3b3d18ff\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-3b3d18ff\"><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-e02efdd3\" data-vce-do-apply=\"all el-e02efdd3\"><p><span style=\"font-size: 14pt;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Al\u00e9m da revista, em 1905, Manoel Bomfim publicou o pol\u00eamico livro <\/span><b><i>A Am\u00e9rica Latina: Males de Origem, <\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400;\">motivo dos famosos ataques pessoais do famoso cr\u00edtico liter\u00e1rio, tamb\u00e9m Sergipano, Silvio Romero (1851-1914). Manoel Bomfim estava mais uma vez \u201ccolocando sua cara a tapa\u201d, sendo, como destaca Alu\u00edzio Alves Filho, o primeiro pensador a apontar o atraso da Am\u00e9rica Latina como n\u00e3o sendo devido a ra\u00e7a ou a geografia. <\/span><\/span><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-row-container\" data-vce-boxed-width=\"true\"><div class=\"vce-row vce-row--col-gap-30 vce-row-equal-height vce-row-content--top\" id=\"el-a6078aa5\" data-vce-do-apply=\"all el-a6078aa5\"><div class=\"vce-row-content\" data-vce-element-content=\"true\"><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-last vce-col--lg-last vce-col--xl-last vce-col--md-first vce-col--lg-first vce-col--xl-first\" id=\"el-58b710a3\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-58b710a3\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-58b710a3\"><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-b6c95df5\" data-vce-do-apply=\"all el-b6c95df5\"><p><span style=\"font-weight: 400; font-size: 14pt;\">Em 1926, Bomfim descobriu um&nbsp; c\u00e2ncer&nbsp; de&nbsp; pr\u00f3stata e iniciou sua luta contra a doen\u00e7a. Em meio \u00e0s 14 cirurgias \u00e0s quais se submeteu, durante os 5 anos seguintes dedicou-se \u00e0 escrita. At\u00e9 o fim de sua jornada em vida (22 de abril de 1932), Manoel Bomfim publicou suas obras sobre o nosso pa\u00eds: O&nbsp; Brasil&nbsp; na&nbsp; Am\u00e9rica (1929); O&nbsp; Brasil&nbsp; na&nbsp; Hist\u00f3ria (1931) e&nbsp; O&nbsp; Brasil Na\u00e7\u00e3o (1931) em dois volumes.&nbsp;<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400; font-size: 14pt;\">Por respeitar e admirar as important\u00edssimas contribui\u00e7\u00f5es feitas pelo seu antigo s\u00f3cio e aproximar-se de seus princ\u00edpios de defesa pela educa\u00e7\u00e3o p\u00fablica e democr\u00e1tica, o Instituto Hist\u00f3rico e Geogr\u00e1fico de Sergipe em 11 de setembro de 2020, o escolheu como patrono da sua biblioteca que hoje carrega com grande orgulho o nome de Manoel Jos\u00e9 do Bomfim.&nbsp;<\/span><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-row-container\" data-vce-boxed-width=\"true\"><div class=\"vce-row vce-row--col-gap-30 vce-row-equal-height vce-row-content--top\" id=\"el-f5fb7128\" data-vce-do-apply=\"all el-f5fb7128\"><div class=\"vce-row-content\" data-vce-element-content=\"true\"><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-first vce-col--lg-first vce-col--xl-first\" id=\"el-635ecd49\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-635ecd49\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-635ecd49\"><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-b6e990e3\" data-vce-do-apply=\"all el-b6e990e3\"><p><span style=\"font-weight: 400;\">Pesquisa por:<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">&nbsp;<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Cardoso, Sara<\/span><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-last vce-col--lg-last vce-col--xl-last\" id=\"el-cb420c35\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-cb420c35\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-cb420c35\"><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-f6bd4313\" data-vce-do-apply=\"all el-f6bd4313\"><p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Revis\u00e3o:&nbsp;<\/span><\/p><p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fontes, Agla\u00e9<\/span><\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"vce-row-container\" data-vce-boxed-width=\"true\"><div class=\"vce-row vce-row--col-gap-30 vce-row-equal-height vce-row-content--top\" id=\"el-2d8d1cb4\" data-vce-do-apply=\"all el-2d8d1cb4\"><div class=\"vce-row-content\" data-vce-element-content=\"true\"><div class=\"vce-col vce-col--md-auto vce-col--xs-1 vce-col--xs-last vce-col--xs-first vce-col--sm-last vce-col--sm-first vce-col--md-last vce-col--lg-last vce-col--xl-last vce-col--md-first vce-col--lg-first vce-col--xl-first\" id=\"el-04ece0cb\"><div class=\"vce-col-inner\" data-vce-do-apply=\"border margin background  el-04ece0cb\"><div class=\"vce-col-content\" data-vce-element-content=\"true\" data-vce-do-apply=\"padding el-04ece0cb\"><div class=\"vce-text-block\"><div class=\"vce-text-block-wrapper vce\" id=\"el-abf0180b\" data-vce-do-apply=\"all el-abf0180b\"><h2>&nbsp;<\/h2><p><b>BIBLIOGRAFIA:<\/b><\/p><h2>&nbsp;<\/h2><p><span style=\"font-weight: 400;\">BOMFIM, M. <\/span><b>A Am\u00e9rica latina: males de origem<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> [online]. Rio de Janeiro: Centro Edelstein de Pesquisas Sociais, 2008.&nbsp; 291 p. ISBN: 978-85-99662-78-6. Available from SciELO Books<\/span><\/p><h2>&nbsp;<\/h2><p><span style=\"font-weight: 400;\">Santos, Ivan Paulo Silveira<\/span><b>; A trajet\u00f3ria do pensamento cr\u00edtico sobre a na\u00e7\u00e3o brasileira em Manoel Bomfim;<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> SEDUC; Aracaju, 2021<\/span><\/p><h2>&nbsp;<\/h2><p><span style=\"font-weight: 400;\">CANAL ILB <\/span><b>- Brasil das Letras - Manuel Bonfim; <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">YouTube, 21 de out. de 2015, Dispon\u00edvel em: <\/span><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZKwokXWHT24\"><span style=\"font-weight: 400;\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ZKwokXWHT24<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> Acesso em: 19\/01\/2023<\/span><\/p><h2>&nbsp;<\/h2><p><span style=\"font-weight: 400;\">LAMELA, Eduardo;<\/span><b> INSTRU\u00c7\u00c3O E REVOLU\u00c7\u00c3O SOCIAL: A FORMA\u00c7\u00c3O DA UNIVERSIDADE POPULAR DE ENSINO LIVRE NO RIO DE JANEIRO EM 1904; <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">2017<\/span><\/p><h2>&nbsp;<\/h2><p><span style=\"font-weight: 400;\">MACHADO, C; BARBOSA, D; <\/span><b>O PENSAMENTO EDUCACIONAL DE MANOEL BOMFIM A PARTIR DA OBRA AM\u00c9RICA LATINA: MALES DE ORIGEM(1905); <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Revista do Programa de P\u00f3s-Gradua\u00e7\u00e3o em Educa\u00e7\u00e3oda Universidade Estadual do Cear\u00e1 (UECE); <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">2016<\/span><\/p><h2>&nbsp;<\/h2><p><span style=\"font-weight: 400;\">ALMEIDA, Sidinilha; <\/span><b>Os sentidos da retomada de Manoel Bomfim no s\u00e9culo XXI; <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">UniCEUB \u2013 Centro Universit\u00e1rio de Bras\u00edlia; Bras\u00edlia, 2006&nbsp;<\/span><\/p><h2>&nbsp;<\/h2><p><b>O Tico-Tico : Jornal das crian\u00e7as<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> (RJ) [online] - Rio de Janeiro, 1906. Biblioteca Nacional Digital.&nbsp;<\/span><\/p><h2><br><br><br><\/h2><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O filho Revolucion\u00e1rio de AracajuEm 8 de agosto de 1868, nasceu em Aracaju o sexto filho do pe\u00e3o Paulino Jos\u00e9 e da fazendeira Maria Joaquina, Manoel Jos\u00e9 do Bomfim &#8211; futuro m\u00e9dico, professor, pedagogo e patrono da Biblioteca do Instituto Hist\u00f3rico e Geogr\u00e1fico de Sergipe.&nbsp;&nbsp;Conhecido por muitos hoje como Rebelde Intelectual, em 1886 Manoel Bomfim&hellip; <br \/> <a class=\"read-more\" href=\"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/manoel-bomfim\/\">Leia mais<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1913,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[19,32],"class_list":["post-1912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artigos","tag-artigos-em-site","tag-ihgse"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1912"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2091,"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1912\/revisions\/2091"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ihgse.org.br\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}